De stoïcijnse blik 20 minuten lezen

Hoe Stoic is ontstaan.

Stoic kent u misschien pas net, maar is al meer dan tien jaar actief als vermo­gens­be­heerder. U zou kunnen stellen dat wij bij Stoic geradi­ca­li­seerde’ passieve beleggers zijn geworden. En dat terwijl we vroeger heilig geloofden in actief beleggen. Het is een lange weg geweest om tot inkeer te komen. De iets kortere versie leest u hieronder, met als bonus een blik op de nabije toekomst van Stoic. 

Het verhaal van Stoic begint in 2011. Want toen richtten de nuchtere Volen­dammer Henk Kras en de Duitser Christian Armbru­ester Blu Asset Management op. De mannen, op dat moment zelf werkzaam bij een vermo­gens­be­heerder, dachten dat ze het beter konden doen dan andere vermo­gens­be­heerders uit die tijd. Het familie­ka­pitaal van één van de oprichters werd namelijk door verschil­lende vermo­gens­be­heerders beheerd en beide mannen stoorden zich aan het feit dat de bijbe­ho­rende kosten oneven­redig zwaar op het rendement drukten. Daarom besloot men om het familie­ka­pitaal dan maar zelf te gaan beheren, vanzelf­sprekend tegen veel lagere kosten. 

Die focus op lage kosten leidde tot de wens om zo min mogelijk trans­acties te doen. Want hoe minder er wordt gehandeld, hoe minder trans­ac­tie­kosten er worden gemaakt, hoe kleiner de kans wordt op het maken van ‑achteraf gezien- foute keuzes en hoe meer rendement er over blijft. Maar daarnaast speelde ook de looptijd een belang­rijke rol: het was namelijk de wens van de familie om het kapitaal voor meerdere generaties te beleggen; de lange termijn was dus belangrijk. Christian en Henk keken zichzelf eens goed in de spiegel aan en conclu­deerden – compleet tegen de toenmalige tijds­geest in – dat helemaal niemand op de lange termijn kan voorspellen welke aandelen het goed gaan doen en welke niet. Ze bedachten zich dat dit in feite helemaal niet erg was: uitein­delijk groeit de wereld­eco­nomie op de lange termijn altijd. Zodoende werd het familie­ka­pitaal gespreid in de volledige wereld­eco­nomie en daarbij spraken de heren met elkaar af om niet tot nauwe­lijks nog te handelen. In feite is daarmee het zaadje geplant voor de ultra-passieve, stoïcijnse beleg­gins­fi­lo­sofie die Stoic vandaag de dag zo bijzonder maakt. 

In 2008 volgde Henk Kras een postdoc­torale opleiding bij de Vereniging van Beleg­gings­ana­listen (de VBA). Daar liep hij de energieke Soestenaar Freddy Forger tegen het lijf. Freddy was van origine een actieve belegger pur sang: in de jaren negentig werkte hij bij het roemruchte beurs­be­drijf AOT en stond hij de hele dag te schreeuwen en met papiertjes te zwaaien op de beurs­vloer aan het Damrak – zijn hoge stemvolume schijnt hij daaraan overge­houden te hebben. Freddy was net als alle andere beurs­han­de­laren in die tijd ervan overtuigd dat hij briljant’ was, omdat hij als geen ander kon aanvoelen’ welke aandelen zouden gaan stijgen en dalen in waarde. Maar toen kwam eind twintigste eeuw de inter­ne­t­re­vo­lutie: die maakte vrij snel een einde aan het aura van briljantie dat om beurs­han­de­laren zoals Freddy hing. De snelle beursboys bleken al die tijd eenvou­digweg een infor­ma­tie­voor­sprong te hebben gehad. Dankzij internet verdween deze als sneeuw voor de zon. Het is natuurlijk geen toeval dat daarmee ook het tijdperk van de fysieke handel op de beurs­vloer ten einde liep. 

Toen Freddy uit de mond van Henk de beleg­gings­fi­lo­sofie van Blu Asset Management hoorde, was dat voor hem dé oplossing voor zijn zoektocht naar zijn nieuwe rol in de finan­ciële wereld. Net zoals ex-rokers de fanatiekste anti-rookac­ti­visten zijn, zo blijken de meest ultra-passieve beleggers juist degenen te zijn die voorheen precies het tegen­over­ge­stelde deden. Freddy Forger was (en is) daar bij uitstek een voorbeeld van. En daarom werd hij partner bij Stoic. 

De eerste successen.

Vanaf dat moment groeide Blu Asset Management door mond-tot-mondre­clame gestaag verder. Belang­rijke stimu­le­rende factor daarbij was het feit dat de rende­menten van Blu jaar in, jaar uit conse­quent beter waren dan de gemid­delde rende­menten van alle andere vermo­gens­be­heerders. Natuurlijk waren er ieder jaar wel weer een paar hele actieve beheerders die betere rende­menten behaalden dan Blu: zij waren dan precies op het juiste moment in of uit de juiste aandelen gestapt. Maar geen enkele vermo­gens­be­heerder is in staat om dat kunstje keer op keer, elk jaar, te herhalen. Dus het jaar erop was het rendement dan weer veel lager dan bij Blu. Vandaar dat Blu Asset Management door de jaren heen conse­quent beter presteerde dan andere vermo­gens­be­heerders, zeker na aftrek van alle kosten. 

Het gevolg daarvan was dat Blu Asset Management in 2017 werd uitge­roepen tot Beste Vermo­gens­be­heerder van Nederland’ en daarmee de Gouden Stier’ won. Maar de ambities van de mannen reikten inmiddels verder dan het winnen van een incrowd beleg­gings­prijs. Het bijbe­ho­rende beeldje van de gouden stierenkop staat nota bene symbool voor een bull market’, wat associ­aties oproept met de actieve beleg­gings­stra­tegie. En Blu deed nu juist precies het tegenovergestelde. 

Blu Asset Management wint Gouden Stier 2017.
De mannen van Stoic winnen de Gouden Stier in 2017.

In 2017 besloot Christian zich verder te focussen op de Britse markt, maar bleef wel betrokken bij Blu. Henk en Freddy, inmiddels aangevuld met porte­feuil­lema­nager Paul Snoek, richtten hun pijlen op de verovering van Nederland. Met zes jaar op rij betere rende­menten dan de gemid­delde Neder­landse vermo­gens­be­heerder moest dat toch een peulen­schil­letje zijn? Helaas: naarmate ze meer in contact kwamen met poten­tiële klanten buiten hun eigen netwerk, ervaarden ze dat het steeds lastiger werd om mensen te overtuigen van Blu’s ultra-passieve beleggingsstrategie. 

Stoic wordt niet begrepen.

Finan­ciële speci­a­listen die een goed inzicht in de markt hadden en die zelf ook teleur­stel­lende ervaringen achter de rug hadden met actief beleggen, vielen voor de efficiënte eenvoud en lage kosten van Blu’s aanpak. Maar andere mensen bleken veel moeilijker te enthou­si­as­meren. Iedereen was immers gewend aan vermo­gens­be­heerders die met ingewik­kelde technische en funda­mentele analyses op de proppen kwamen, om zo een wereld van complexiteit te scheppen ter verant­woording van de forse fees. Blu hanteerde juist een hele eenvoudige, ultra-passieve strategie, in combi­natie met extreem lage kosten. Daarmee ontstond er bij veel mensen de perceptie dat wat Blu bood eigenlijk niet zoveel om het lijf had. Dat kan ik zelf ook’ kregen de mannen met enige regelmaat te horen. Daarnaast beloofde Blu nooit hogere rende­menten dan die van de markt zelf. Aan voorspel­lingen omtrent rende­menten in de nabije toekomst waagden ze zich sowieso niet, want dat valt meestal toch tegen. Maar veel andere vermo­gens­be­heerders verleidden hun poten­tiële klanten nog steeds met hele hoge rende­ments­prog­noses. Het feit dat daar (te) grote risico’s tegenover stonden bleef vaak onvermeld. 

Kortom: terwijl Blu zelf laaiend enthou­siast was over hun eigen ultra-passieve beleg­gings­stra­tegie omdat de rende­menten bewezen dat deze werkte, leek de rest van de wereld dat niet te begrijpen. Dat maakte onzeker en een klein stemmetje in de achter­hoofden van Henk, Paul en Freddy werd steeds luider: wat was nu precies de toege­voegde waarde van hun dienst­ver­lening? Ultra-passief beleggen kan iedereen in principe immers gewoon zelf doen: je belegt je geld volledig in de MSCI All Country World Index en klaar is Kees. 

Tijd voor een ander verhaal.

Om de rest van Nederland te veroveren, moesten de drie heren echt met een beter verhaal op de proppen komen, zonder daarmee hun visie te verloo­chenen. In samen­werking met creatief merkstrateeg Niels Vrijhoeven (de man die ironisch genoeg eerder betrokken was bij de start van de actieve’ beleg­gingsapp BUX), ontstond het besef dat de echte toege­voegde waarde m niet zozeer zat in die ultra-passieve beleg­gings­stra­tegie. Dat is tot op de dag van vandaag weliswaar een unieke propo­sitie, maar toch ook betrek­kelijk eenvoudig te kopiëren. Langzaam drong het besef door dat Blu pas echt het verschil maakte door haar klanten tegen hun eigen emoties in bescherming te nemen. Dat lijkt een enorme open deur, maar het is cruciaal voor het doen slagen van de ultra-passieve beleggingsstrategie. 

Een ultra-passieve beleg­gings­stra­tegie vereist namelijk dat de belegger gedurende langere tijd totaal niet, of dan toch zo min mogelijk handelt in aandelen. Maar de meeste mensen die tijdens een beurs­krach hun vermogen met 30% zien verdampen (iets wat in 2008 daadwer­kelijk gebeurde), willen maar één ding: direct uitstappen. Verkopen. Nu. Op zich is dat heel begrij­pelijk. Alleen wijst onderzoek uit dat het beteu­gelen van de angst­ge­voelens door gewoon te blijven zitten’ vele malen verstan­diger is. In- en uitstappen brengt immers hoge trans­ac­tie­kosten met zich mee, die het rendement drukken. En als je maar lang genoeg wacht herstelt de wereld­eco­nomie vanzelf, net zoals de winter elk jaar weer het startpunt is voor nieuw leven in de lente. Stel dat er toch is uitge­stapt’: dan wordt er in de regel pas weer ingestapt’ als dat herstel substan­tieel lijkt te zijn, waardoor de eerste schreden op het pad van herstel zijn gemist. Buiten de gemaakte kosten leidt dat ook tot minder rendement. Naast angst’ speelt ook de emotie hebzucht’ een grote rol. Want bijna niemand kan de verleiding weerstaan om bij een mooie winst toch op z’n minst een klein stukje van die winst af te romen. Alleen is dat geld juist nodig om eventuele moeilijkere tijden in de toekomst comfor­ta­beler uit te kunnen zingen. 

Een nieuw merk.

Samen­gevat: ieder mens wordt geregeerd door de emoties angst’ en hebzucht’. Blu Asset Management helpt haar klanten met het beteu­gelen van deze emoties. En dat is van een niet te onder­schatten belang bij de ultra-passieve beleg­gings­stra­tegie. Alleen op die manier kan er een goed rendement gerea­li­seerd worden op de langere termijn. Dit inzicht vormde de basis voor de rebranding naar Stoic’. De nieuwe merknaam die eind 2019 in gebruik werd genomen is gebaseerd op de eeuwenoude Griekse stoïcijnse filosofie, die in feite de beste verbeelding is van Blu’s visie op vermogensbeheer. 

De stoïcijnen stellen namelijk dat de mens zich vrij moet maken van emoties om gelukkig te worden. Zij hanteerden drie essen­tiële leefregels: 1) Emoties leiden af en ontnemen een helder zicht op de feiten. 2) Zaken die niet beïnvloedbaar zijn, laten we links liggen. 3) Houd altijd de focus op het te behalen doel: de stip op de horizon. 

Door deze regels te volgen gingen de stoïcijnen door het leven met grote sereniteit; men stond in feite boven de gebeur­te­nissen. En dat is nu precies hoe de heren van Blu omgingen met vermogen van hun klanten: geld is emotie, maar niet bij hen. Nergens wordt uw vermogen zo rustig, rationeel en tegen de aller­laagste kosten beheerd. Calm Capital Control’ zijn ze dat gaan noemen. Dat is vermo­gens­beheer zonder poespas.

Stoïcijnse visie geeft sturing.

De stoïcijnse filosofie verschafte de mannen niet alleen een nieuwe merknaam en een bijbe­ho­rende visie op hun dienst­ver­lening, maar gaf er vanaf dat moment ook heel sterk sturing aan. Als echte stoïcijnen laten ze zich niet meer leiden door gevoel’, maar focussen ze zich enkel op de feiten. Dat uitgangspunt zorgde bijvoor­beeld voor een hele kritische en daarmee verfris­sende blik op het fenomeen risico­profiel’.

Dat zit zo: de Autoriteit Finan­ciële Markten (AFM) verplicht vermo­gens­be­heerders tot het inschatten van de risico’s die een klant bereid is te nemen. Dat gebeurt door klanten vragen­lijsten te laten invullen waarin deze kenbaar moet maken hoeveel ervaring men heeft met beleggen en waarin men aan de hand van fictieve verlies- en winstscenario’s te kennen moet geven hoeveel risico men al dan niet wil nemen. De antwoorden moeten van de AFM worden vastgelegd in een risico­profiel’. Vermo­gens­be­heerders mogen vervolgens geen risico­volle producten slijten aan klanten met een lage risico­be­reidheid. Op deze manier wordt de consument beschermd doordat er wordt voorkomen dat onwetende mensen in extreem risico­volle producten stappen, waarvan ze de gevolgen niet kunnen overzien. Een nobel streven.

Het probleem is alleen, dat de antwoorden die klanten geven één en al gevoel’ zijn. Laten we eerlijk zijn: niemand weet op voorhand hoe hij of zij in realiteit zal reageren op een beurs­krach. Door de stoïcijnse bril van Stoic bekeken is deze manier van risico-inschatting een farce. Volgens Stoic beschikken we over keiharde feiten waarmee dat risico veel ratio­neler afgebakend kan worden. Beleg­gings­risico wordt namelijk helemaal niet bepaald door persoon­lijkheid van een klant of door zoiets onzekers als een inschatting van het eigen gedrag in de toekomst. Nee, beleg­gings­risico wordt puur en alleen bepaald door de looptijd: hoe lang kunt u uw geld missen? 

Omdat de wereld­eco­nomie uitein­delijk altijd groeit, geldt: hoe langer de looptijd van uw beleg­gingen, hoe groter de kans dat een eventueel tussen­tijds verlies tijdens bijvoor­beeld een crisis alsnog een winst wordt. Als u uw geld langer dan 10 jaar kunt missen, dan kunt u dat in feite risicoloos’ in alle aandelen wereldwijd beleggen. De feiten vertellen ons namelijk dat het herstel van een beurs­krach hooguit zo’n 10 jaar duurt (meestal een stuk korter). Wilt u uw geld binnen 4 tot 9 jaar opnemen, dan is de kans aanwezig dat een eventuele crash nog niet hersteld is. Dat geld belegt u dus beter in risico­mij­dende obligaties. Op de hele korte termijn geld beleggen heeft geen zin. Het rendement kan dan in de regel de bijbe­ho­rende kosten niet goed maken. Geld dat u tussen nu en 3 jaar op wilt nemen, kunt u dus beter gewoon cash aanhouden. 

Focus op looptijd.

Bij Stoic wordt deze stoïcijnse kijk op risico sinds 2020 gebruikt voor de samen­stelling van de porte­feuilles. Dat betekent bijvoor­beeld dat als u uw geld langer dan tien jaar kunt missen, u bij Stoic altijd het zogenaamd risico­volle’ Stoic 100 profiel krijgt: dat bestaat voor 100% uit aandelen. Maar als u dat langer dan tien jaar aan kunt houden, dan is het risico in feite dus nihil. Daar tegenover staat dat Stoic een van de weinige vermo­gens­be­heerders in Nederland is die u als klant simpelweg weigert, als u uw geld tussen nu en drie jaar zegt nodig te hebben. Niet omdat Stoic u niet als klant zou willen, maar omdat de feiten ons vertellen dat beleggen op die korte termijn gewoonweg geen zin heeft. Omdat Stoic zich als een heuse stoïcijn enkel aan de feiten houdt, durven ze daar on-emoti­oneel kraak­helder over te zijn. 

Deze focus op looptijd zorgt er samen met automa­ti­sering voor dat ook klanten met een relatief kleiner’ budget (vanaf 100.000 euro tot 500.000 euro) vanaf nu geholpen kunnen worden met het beteu­gelen van de emoties. Serieus’ vermo­gens­beheer voor een relatief klein vermogen was tot voor kort onmogelijk, simpelweg omdat de kosten niet konden opwegen tegen de opbrengsten. Maar voor degenen die bereid zijn een klein vermogen voor meer dan tien jaar met rust te laten, heeft Stoic besloten om de vaste’ beheer­ver­goeding te laten vallen. 

Dat kan, omdat uw vermogen vanwege de lange looptijd standaard voor 100% in aandelen wereldwijd wordt belegd. Daardoor hoeft uw porte­feuille niet meer continu door Stoic gemanaged’ te worden. Bovendien zorgt de automa­ti­sering ervoor dat u zichzelf volledig online kunt aanmelden, wat de mensen van Stoic ontzettend veel tijd scheelt. Dat alles tezamen leidt ertoe, dat voor Stoic enkel de variabele beheer­ver­goeding van slechts 0,30% al interessant genoeg is. En omdat kleine vermogens bij Stoic verplicht’ voor minimaal tien jaar volledig in aandelen wereldwijd worden belegd, groeit dat vermogen rustig mee met de wereld­eco­nomie. Dat is ruim voldoende om de kosten van 0,30% terug te verdienen. Voor de mensen met grotere vermogens is de toevloed van deze kleinere klanten ook goed nieuws: zij profi­teren mee van schaal­grootte, de effici­ëntie en de lagere kosten die de bijbe­ho­rende automa­ti­sering biedt. 

De coron­a­pan­demie als lakmoesproef.

In 2020 werd de wereld getroffen door de coron­a­pan­demie die ervoor zorgde dat in maart van dat jaar de beurzen keihard onder­uit­gingen: een val van zo’n 35%! Echter, in december 2020 waren de koersen alweer hersteld. Een drama­tische samenloop van omstan­dig­heden natuurlijk, maar dit vormde wel de eerste en ideale lakmoes­proef voor Stoic sinds de start van het vermo­gens­be­heer­be­drijf in 2011

Zo’n specta­culair beursjaar waarin zoveel gebeurt zou in principe actieve beleggers in de kaart moeten spelen. Want: hoe meer beweeg­lijkheid, hoe meer je als actieve belegger het verschil kunt maken. Het doel van de actieve belegger is immers​‘de markt verslaan’, terwijl de passieve belegger gewoon de markt volgt door niets te doen. Alleen bewijzen de jaarcijfers van vermo­gens­be­heerder-verge­lijker Finner​.nl precies het tegen­over­ge­stelde: passieve beleggers presteerden in 2020 (veel) beter dan actieve beleggers. En ook in 2020 scoorde Stoic conse­quent betere rende­menten dan de gemid­delde Neder­landse vermogensbeheerders. 

Daarmee hebben Paul, Henk en Freddy hun zelfver­trouwen weer helemaal hervonden. Ze zijn trots op Stoic en hoe zij de wereld van vermo­gens­beheer ontdoen van de onzin. Het merk Stoic durft zichzelf online en in radio en tv-campagnes te laten zien aan Nederland. En Nederland raakt overtuigd van de ultra-passieve beleg­gings­stra­tegie die ze zelf Calm Capital Control noemen.

De stoïcijnse vermo­gens­be­heerder groeit hard, afgelopen jaar zelfs met bijna 100%. Inmiddels heeft Stoic 800 miljoen euro onder beheer. Die groei is goed nieuws voor alle klanten van Stoic. Zo kunnen door schaal­grootte de kosten nog verder omlaag gebracht worden. Bovendien finan­ciert de groei verre­gaande automa­ti­sering. Daarom zijn de gelederen kortge­leden versterkt met devel­opers Robert Tol en Sven Franke: zij werken momenteel bijvoor­beeld aan de geauto­ma­ti­seerde samen­stelling van het beleg­gings­port­folio, gebaseerd op de gewenste looptijd. Onze techno­logie zorgt er straks voor dat de porte­feuilles elk jaar automa­tisch worden geher­ba­lan­ceerd als men dichter in de buurt komt van de looptijd-grenzen: het geld dat men langer dan tien jaar kan missen blijft volledig in aandelen belegd. Maar de bedragen die klanten eerder wensen op te nemen worden dan automa­tisch omgezet in obligaties – zo zorgt Stoic ervoor dat het geld van klanten er gegaran­deerd is op het moment dat de klant het op wil nemen.

En dat is precies waar het uitein­delijk allemaal om draait: Stoic biedt vandaag de dag het brood­nodige tegen­geluid in een finan­ciële wereld die wordt geregeerd door de waan van de dag. Bij Stoic bewaren we te allen tijde de rust en focussen we op slechts één ding: de stip op de horizon – het moment dat u uw geld weer wilt gaan gebruiken. Dat mag eigenlijk geen vermo­gens­beheer meer heten. Daarom noemt we dit bij Stoic zelf Calm Capital Control’. Dat is niet alleen goed voor uw gemoedsrust, maar vooral ook voor uw geld.

Vraag nu een beleggingsvoorstel op maat aan.

Ontdek onze visie en blijf op de hoogte van onze rendementen.

Neem nu een abonnement op onze maandelijkse nieuwsbrief: daarin ontdekt u onze stoïcijnse visie op actuele beleggingszaken en we delen elke maand onze rendementen met u. Zo ontdekt u zelf dat Stoic niet alleen goed is voor uw gemoedsrust, maar vooral ook voor uw geld.

Bedankt, uw aanmelding is verwerkt.

Waar kunnen we u mee helpen?

Bedankt voor uw vraag.

We hebben uw vraag ontvangen en komen zo snel mogelijk bij u terug.